| รายละเอียดวิทยานิพนธ์ | |
| ชื่อวิทยานิพนธ์ | การตรวจหาไวรัสไข้หวัดใหญ่ด้วยวิธี MULTIPLEX RT-PCR และการทดสอบความไวต่อยา AMANTADINE ด้วย HEMAGGLUTINATION INHIBITION ASSAY MULTIPLEX RT-PCR FOR DETECTION OF INFLUENZA VIRUS AND AMANTADINE SUSCEPTIBILITY BY HEMAGGLUTINATION INIHIBITION ASSAY |
| ชื่อนิสิต | ทิพย์วิภา ผลประกอบศิลป์ Thipwipha Phonpakobsin |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา | สนทนา ศิริตันติกร, Dr.rer.nat.ปราณี ธวัชสุภา, B.Sc.วรรณี กัณฐกมาลากุล, Ph.D.จันทพงษ์ วะสี, M.D. Sontana Siritantikorn, Dr.rer.nat.Pranee Thawatsupha, B.Sc.Wannee Kantakamalakul, Ph.D. Chantapong Wasi, M.D. |
| ชื่อสถาบัน | มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย Mahidol University. Bangkok (Thailand). Graduate School. |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา | วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. วิทยาศาสตร์ (จุลชีววิทยา) Master. Science (Microbiology) |
| ปีที่จบการศึกษา | 2546 |
| บทคัดย่อ(ไทย) | เชื้อไข้หวัดใหญ่เป็นไวรัสชนิดอาร์เอ็นเอ จัดอยู่ในสกุล ~iOrthomyxoviridae~i ไวรัสไข้หวัดใหญ่ที่ระบาดในคนในปัจจุบันคือไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิด A (H1, H3) และ B ซึ่งสามารถตรวจหาได้ด้วยวิธี multiplex RT-PCR โดยใช้ multiplex primers ที่จำเพาะต่อ hemagglutinin (HA) genes ซึ่ง amplified products ของไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิด A (H1), A (H3) และ B มีขนาด 944 bp, 591 bp และ 767 bp ตามลำดับ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์คือ : 1) เพื่อประเมินหาวิธี multiplex RT-PCR สำหรับการตรวจหาไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิด A (H1, H3) และ B ในตัวอย่างตรวจ; 2) เพื่อศึกษาการติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ในผู้ป่วยในผู้ป่วยที่ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลัน ด้วยวิธีแยกเชื้อในเซลล์เพาะเลี้ยงและ multiplex RT-PCR; 3) เพื่อหาความไวและความจำเพาะของวิธี multiplex RT-PCR เปรียบเทียบกับวิธีแยกเชื้อในเซลล์เพาะเลี้ยง; 4) เพื่อทดสอบความไวของไวรัสไข้หวัดใหญ่ต่อยา amantadine ด้วย hemagglutination inhibition assay (HI) Multiplex RT-PCR สามารถตรวจหาอาร์เอ็นเอของไวรัสไข้หวัดใหญ่ปริมาณต่ำสุดเท่ากับ 10 HAU/reaction ศึกษาตัวอย่างตรวจจากน้ำป้ายคอของผู้ป่วยที่ติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบนแบบเฉียบพลันในระหว่างเดือนพฤษภาคม 2545 ถึงเดือนมีนาคม 2546 โดยเก็บที่ศูนย์บริการสาธารณสุข 17 กรุงเทพมหานคร และที่โรงพยาบาลศิริราชจำนวน 221 ตัวอย่าง วิธี multiplex RT-PCR สามารถตรวจพบไวรัสไข้หวัดใหญ่ได้ 50 (22.62%) ตัวอย่าง โดยเป็นไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิด A (H3) 45 (20.36%) ตัวอย่าง B 5 (2.26%) ตัวอย่าง วิธี แยกเชื้อในเซลล์เพาะเลี้ยงสามารถแยกเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ได้ 47 (21.26%) ตัวอย่าง เป็นไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์คล้าย A/Moscow/10/99 (H3N2) 30 (13.57%) ตัวอย่าง และสายพันธุ์คล้าย B/Hong Kong/330/2001 17 (7.69%) ตัวอย่าง วิธี multiplex RT-PCR เปรียบเทียบกับวิธีแยกเชื้อในเซลล์เพาะเลี้ยงซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานในการตรวจหาไวรัสไข้หวัดใหญ่พบว่า multiplex RT-PCR มีความไว 55.32% และความจำเพาะ 86.21% โดยความไวของการตรวจหาไวรัสไข้หวัดใหญ่ A เป็น 70% และความจำเพาะเท่ากับ 86.21% ส่วนไวรัสไข้หวัดใหญ่ B มีความไว29.41% และความจำเพาะเท่ากับ 100% กล่าวโดยสรุป multiplex RT-PCR สามารถใช้จำแนก type และ subtype ของไวรัสไข้หวัดใหญ่ในตัวอย่างตรวจได้โดยตรง เป็นวิธีการที่สะดวก รวดเร็ว และเป็นประโยชน์ในการตรวจหาสารพันธุกรรมของไวรัสไข้หวัดใหญ่ในตัวอย่างตรวจซึ่งมีไวรัสที่ไม่สามารถเพิ่มจำนวนได้ การหาความไวของไวรัสไข้หวัดใหญ่ต่อยา amantadine ด้วยวิธี HI พบว่าความเข้มข้นของยาที่สามารถทำลายเซลล์เพาะเลี้ยงได้ร้อยละ 50 (CC(,50)) คือ 174.65 (+,m)g/ml ความเข้มข้นของยาที่ยับยั้งการติดเชื้อในเซลล์เพาะเลี้ยงได้สมบูรณ์ (IC(,100)) ของไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์คล้าย A/New Caledonia/20/99 (H1N1) และสายพันธุ์คล้าย A/Moscow/10/99 (H3N2) เท่ากับ 50 และ 12.5 (+,m)g/ml ตามลำดับ ยานี้ไม่สามารถยับยั้ง การติดเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ชนิด B ได้ HI เป็นวิธีที่ง่ายในการตรวจหาความไวของไวรัส ไข้หวัดใหญ่ต่อยาต้านไวรัส |
| บทคัดย่อ(English) | Influenza virus is a negative-sense segmented RNA virus belonging to the family of ~iOrthomyxoviridae~i. The circulating human influenza viruses i.e., influenza A virus (subtype H1, H3) and influenza B virus can be identified by multiplex RT-PCR which is specific to the hemagglutinin (HA) genes. The amplified products of influenza A virus subtype H1, H3 and influenza B virus were 944 bp, 591 bp and 767 bp, respectively. The objectives of this study were: 1) To evaluate the multiplex RT-PCR method for detection influenza A virus (H1, H3) and influenza B virus from clinical specimens; 2) To study influenza virus types and subtypes in patients with acute upper respiratory tract infection by isolation and multiplex RT-PCR; 3) To determine sensitivity and specificity of multiplex RT-PCR in comparison to isolation; 4) To study the susceptibility of influenza virus reference strains to amantadine by hemagglutination inhibition assay. Sensitivity of multiplex RT-PCR for detection of influenza A/New Caledonia/20/99 (H1N1)-like virus, A/Moscow/10/99 (H3N2)-like virus and B/Hong Kong/330/200I-like virus were 10 HAU/reaction for each strain. Multiplex RT-PCR was used to detect influenza virus in 221 throat swab samples collected from Out-patients with acute upper respiratory tract infection during May 2002 to March 2003 at Health Center 17, Bangkok and Clinic of Department of Pediatric, Siriraj Hospital. Of 221 throat swab samples, 50 (22.62%) were found positive for influenza viruses by multiplex RT-PCR. The detected influenza viruses were 45 (20.36%) influenza A viruses (H3) and 5 (2.26%) influenza B viruses. The isolation rate of influenza virus was 21.26% (47/221). The isolates were 30 (13.57%) A/Moscow/10/99 (H3N2)-like virus and 17 (7.69%) B/Hong Kong/330/2001-like virus. In comparison to isolation, sensitivity and specificity of multiplex RT-PCR for detection of influenza virus were 55.32% and 86.21%, respectively. The sensitivity and specificity of multiplex RT-PCR for detection of influenza A (H3N2) virus were 70% and 86.21%, respectively and for detection of influenza virus B was 29.41% and 100%, respectively. We conclude that multiplex RT-PCR can be used for detection, identification of type and subtype of human influenza viruses in respiratory samples. Multiplex RT-PCR is a convenient, rapid and useful method for detecting the genome of replicative incompetent influenza viruses. Susceptibility of influenza virus to amantadine was performed by hernagglutination inhibition assay. The 50% cytotoxicity concentration (CC(,50)) of amantadine was 174.65 (+,m)g/ml. Concentrations of 50 and 12.5 (+,m)g/ml were 100% inhibitory concentration (IC(,100)) of amantadine to influenza A/New Caledonia/20/99 (H1N1)-like virus and A/Moscow/l0/99 (H3N2)-like virus, respectively. Amantadine could not inhibit infectivity of influenza B virus. This preliminary study demonstrated that hemagglutination inhibition assay, a simple method, could be used for testing anti-influenza drug susceptibility. |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ | |
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ | 100 P. |
| ISBN | 974-04-4560-8 |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ | |
| คำสำคัญ | INFLUENZA VIRUS, MULTIPLEX RT-PCR, AMANTADINE SUSCEPTIBILITY, HEMAGGLUTINATION INHIBITION ASSAY |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง | |
