| รายละเอียดวิทยานิพนธ์ | |
| ชื่อวิทยานิพนธ์ | การประยุกต์ใช้เครื่องอัลตราซาวด์ทางการวินิจฉัยในการหาค่าการลดทอนอัลตราซาวด์และอุณหภูมิที่เกิดขึ้นในเนื้อเยื่อจำลองจากการใช้อัลตราซาวด์ในการรักษา AN APPLICATION OF DIAGNOSTIC ULTRASOUND TO DETERMINE THERAPEUTIC ATTENUATION ANDTEMPERATURE IN PHANTOM |
| ชื่อนิสิต | ศรีตรัง พันธุ์พิทย์แพทย์ Sritrang Panpitpat |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา | ชวลิต วงษ์เอก, M.Sc.วรรธนะ ชลายนเดชะ, Ph.D.ไพโรจน์ สุวรรณสุทธิ, M.Eng. Chawalit Wongse-Ek, M.Sc.Wattana Jalayondeja, Ph.D.Pirojana Suvanasuthi, M.Eng. |
| ชื่อสถาบัน | มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย Mahidol University. Bangkok (Thailand). Graduate School. |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา | วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. วิศวกรรมศาสตร์ (วิศวกรรมชีวการแพทย์) Master. Engineering (Biomedical Engineering) |
| ปีที่จบการศึกษา | 2546 |
| บทคัดย่อ(ไทย) | ความเข้มของอัลตราซาวด์ที่ใช้ในการรักษาที่มีขนาดความถี่ 1 MHz นั้นสามารถประยุกต์หาได้จากแอมพลิจูดของการสะท้อนกลับของคลื่นจากเนื้อเยื่อจำลองด้วยอัลตราซาวด์ทางการวินิจฉัยขนาดความถี่ 3.75 เมกะเฮิร์ตซ โดยเนื้อเยื่อจำลองนี้ ส่วนผสมประกอบด้วยเจลาติน180 กรัม ครีมเทียม 350 กรัม ฟลอราเซล 15 กรัม โซเดียมเบนโซเอต 50 กรัม และน้ำ 1 ลิตรความหนาแน่นของส่วนผสมเท่ากับ 1.11 g/cm('3) โดยเนื้อเยื่อจำลองนี้มีค่าการลดทอนของคลื่นอัลตราซาวด์เท่ากับ 0.434 dB/cm/MHz ที่ความเร็วของการส่งผ่านคลื่นเสียงเท่ากับ 1836 m/sในการศึกษาพบว่า อัตราการลดทอนของคลื่นไม่ขึ้นอยู่กับสถานะของเนื้อเยื่อจำลองว่ามีสถานะเป็นของเหลวหรือของแข็ง จากผลการสะท้อนของคลื่นที่วัดได้จากอัลตราซาวด์ทางการวินิจฉัยพบว่า ค่าความเข้มของอัลตราซาวด์ที่คำนวณได้จะนำมาใช้ได้ตั้งแต่ระดับความลึก 4.3 cm เป็นต้นไป เนื่องจากคลื่นที่ส่งลงไปจากเริ่มมีลักษณะเป็นระนาบเดียว (Plane wave) ในการศึกษาความเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิในเนื้อเยื่อจำลองพบว่าการเพิ่มของอุณหภูมิจะแบ่งได้เป็นสองช่วงคือ ช่วงแรก อุณหภูมิจะมีการเปลี่ยนแปลงจากอุณหภูมิเริ่มต้นอย่างรวดเร็ว ซึ่งเกิดจากการให้ความร้อนด้วยอัลตราซาวด์ทางการรักษา หลังจากนั้นจะเข้าสู่ช่วงที่สองคืออัตราการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิจะลดลง ซึ่งเป็นผลจากคุณสมบัติการนำความร้อนของเนื้อเยื่อจำลองโดยอุณหภูมิที่วัดได้จะมีอัตราการเพิ่มลดลงจนกระทั่งเข้าสู่สภาวะที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิในที่สุด จากการเปรียบเทียบอัตราการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิที่ได้จากการคำนวณในการทดลองในเนื้อเยื่อจำลองชนิดแข็งกับอุณหภูมิที่วัดได้จริงจากสมการ linear bio-heattransfer พบว่า อุณหภูมิที่ได้จะมีค่าใกล้เคียงกันที่ระดับความลึกของการวัดที่คลื่นอัลตราซาวด์เป็นระนาบเดียว ในการศึกษาการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิในเนื้อเยื่อจำลองชนิดสองเนื้อเยื่อซึ่งประกอบด้วยชั้นของเนื้อเยื่อและชั้นของกระดูก พบว่าอัตราการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิจะเพิ่มสูงกว่ากรณีที่ให้ความร้อนกับเนื้อเยื่อจำลองที่มีชั้นเนื้อเยื่อเพียงอย่างเดียว ซึ่งหลังจากให้ความร้อนด้วยอัลตราซาวน์ทางการรักษาผ่านไป 5 นาที อุณหภูมิที่วัดได้เหนือผิวกระดูกจะสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว |
| บทคัดย่อ(English) | Ultrasonic intensities during a therapeutic application of 1 MHz ultrasound arecalculated from the data of reflected amplitudes due to 3.75 MHz diagnosticultrasound exposure in a constructed tissue-equivalent phantom. This tissue phantomis a mixture of 180 g gelatin, 350 g. non-dairy cream, 15 g floral cell, 50 g sodiumbenzoate, and 1 liter of water. The measured average density of the tissue phantom is1.11 g/cm('3). The ultrasound attenuation in the tissue phantom calculated from echopatterns due to diagnostic ultrasound exposures is 0.434 dB/cm/MHz with a velocity of1836 m/s. It is found that the attenuation coefficient does not vary with the liquidor solid state of the tissue phantom. The echo patterns due to diagnostic ultrasoundexposures indicate that calculated therapeutic ultrasound intensities are only validfor a plane wave application in which this tissue phantom occurs at the depth of 4.3cm and beyond. The measured temperature distribution in the tissue phantom shows the2 states of temperature rise. The initial state is in about the first few minutesafter therapeutic ultrasound is applied when the temperature increases rapidlywithout the effect of conduction in the tissue phantom. After that, the rate oftemperature rise decreases due to conduction in the tissue phantom; therefore, thetemperature slowly increases until it seems to reach a plateau at resting state.After that the measured temperature rise in the solid tissue phantom is compared withthe calculated temperature rise from the equation of linear bio-heat transfer. It ismost interesting that the measured and the calculated temperatures are in reasonableagreement at the depth where the plane wave of therapeutic ultrasound is applied. Thestudy of temperature distribution in the two layers of the tissue phantom and boneshows that there is a more pronounced rate of increase in the two layers of phantomthan in tissue phantom alone. After therapeutic application for 5 minutes, thetemperature rise at the bone surface rapidly increases. |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ | |
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ | 63 P. |
| ISBN | 974-04-3650-1 |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ | |
| คำสำคัญ | TISSUE-EQUIVALENT PHANTOM, THERAPEUTIC ULTRASOUND PHANTOM, THERAPEUTIC ULTRASOUNDATTENUATION, TEMPERATURE DISTRIBUTION, STATIONARY TECHNIQUE |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง |
|
