| รายละเอียดวิทยานิพนธ์ | |
| ชื่อวิทยานิพนธ์ | การจำแนกราเอคโตไมคอร์ไรซาของไม้วงศ์ยางในป่าเต็งรังโดยใช้ลำดับเบสของ Internal Transcribed Spacer (ITS) และ Mitochondrial Large Subunit Ribosomal DNA Identification of Ectomycorrhizal Fungi of ~iDipterocarpaceae~i in Dry Dipterocarp Forests Based on Sequences of Internal Transcribed Spacer (ITS) and Mitochondrial Large Subunit Ribosomal DNA |
| ชื่อนิสิต | ทัศนีย์ ยุทธสิทธิ์โยธิน Tassanee Yuttasityotin |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา | ดร ทวีรัตน์ วิจิตรสุนทรกุล ดร ศันสนลักษณ์ รัชฎาวงศ์ Dr Taweerat Vichitsoonthonkul Dr Sansanarak Ratchadawong |
| ชื่อสถาบัน | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี. บัณฑิตวิทยาลัย King Mongkuts University of Technology Thonburi. Bangkok (Thailand). Graduate School. |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา | วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. วิทยาศาสตร์ (เทคโนโลยีชีวภาพ) Master. Science (Biotechnology) |
| ปีที่จบการศึกษา | 2544 |
| บทคัดย่อ(ไทย) | ไม้วงศ์ยางเป็นไม้ที่พบในป่าเขตร้อนมีลำต้นตั้งตรงและสูงใหญ่จึงมีการนำ มาใช้ในการก่อสร้างบ้านเรือนและเฟอร์นิเจอร์ทำให้ถูกตัดโค่นลงเป็นอย่างมาก ดังนั้นการปลูกสร้างป่าไม้ยางจึงได้รับความสนใจมากขึ้น ไม้ในวงศ์นี้เป็นไม้ที่ มีราเอคโตไมคอร์ไรซาอาศัยอยู่ร่วมกับรากพืชแบบพึ่งพาอาศัยกัน (symbiosis) พืช จะได้รับสารอาหารต่าง ๆ จากราทำให้พืชเจริญเติบโตได้ดีการนำราเอคโตไมคอร์ไรซา มาใช้ในการปลูกสร้างป่าจำเป็นต้องศึกษาประสิทธิภาพของราซึ่งจะขึ้นอยู่กับชนิด และรูปแบบความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตทั้งสอง ดังนั้นจึงต้องมีการสำรวจความหลาก หลายของราเอคโตไมคอร์ไรซาที่อาศัยอยู่ร่วมกับรากพืชในธรรมชาติ การจำแนกชนิดของ ราเอคโตไมคอร์ไรซาที่อาศัยอยู่ร่วมกับรากพืชยังมีข้อจำกัด เนื่องจากโดยทั่วไป มักจะใช้วิธีการจำแนกชนิดจากรูปร่าง (morphology) ขอกรากพืชที่มีราเอคโตไมคอร์ไรซา อาศัยร่วมด้วยและดอกเห็ดที่ขึ้นบริเวณโคนต้น รวมทั้งการทดสอบความสามารถของรา ในห้องทดลองซึ่งต้องการผู้ที่มีความชำนาญ การพัฒนาเทคนิคทางอณูพันธุศาสตร์ช่วย ให้การศึกษานี้เป็นไปได้รวดเร็วขึ้น งานวิจัยนี้เป็นการนำเอาเทคนิคทางอณูพันธุ ศาสตร์มาใช้ในการจำแนกชนิดของราเอคโตไมคอร์ไรซาของไม้ในวงศ์ยางในป่าเต็งรังโดย การใช้เทคนิค PCR ในการเพิ่มปริมาณ ribosomal DNA ส่วนที่เรียกว่า internal transeribed spacer (ITS) ซึ่งได้แก่ ITS1 5.8SrDNA และ ITS2 และ mitochondrial large subunit (mt LrDNA) แล้วนำไปหาลำดับเบสเพื่อใช้เป็นข้อมูลในการเปรียบเทียบ ความเหมือน (identity) ของตัวอย่างราเอคโตไมคอร์ไรซาที่อาศัยร่วมกับรากพืชกับ ตัวอย่างเห็นที่พบในป่าเต็งรัง รวมทั้งเห็ดเอคโตไมคอร์ไรซาจากฐานข้อมูล จากการ ศึกษาราเอคโตไมคอร์ไรซาที่อาศัยร่วมกับรากพืชไม้ในวงศ์ยางในป่าเต็งรังในภาคเหนือ และภาคตะวันออกเฉียงเหนือทั้งสิ้น 38 ตัวอย่าง จากสถานที่ 3 แห่งคือ สวนพฤกษศาสตร์ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ จังหวัดเชียงใหม่ อุทยานแห่งชาติสาละวิน จังหวัด แม่ฮ่องสอน และบริเวณสถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราชและวัดเขาตะกรุดรัง จังหวัด นครราชสีมา เมื่อเปรียบเทียบลำดับเบสของ ITS และ mt LrDNA โดยตรงจากตัวอย่าง รากไม้ในวงศ์ยางที่มีราเอคโตไมคอร์ไรซาอาศัยอยู่ร่วมด้วยกับเห็ดที่เก็บในสถานที่ เดียวกันและลำดับเบสที่มีอยู่ในฐานข้อมูลรวมทั้งเปรียบเทียบโดยการสร้าง phylogenetic tree ของลำดับเบส ITS พบว่าราในกลุ่ม Thelephoroid (~iThelephora~i spp. และ ~iTomentella~i spp.) และวงศ์ ~iRussulaceac (Russula~i spp. ~iLactarius~i spp. และ ~iGymnomyces~i sp.) เป็นราเอคโตไมคอร์ไรซาที่พบเป็น ส่วนใหญ่ ราทั้งสองกลุ่มนี้สามารถพบได้ในทุกพื้นที่ที่ทำการเก็บตัวอย่างและบาง ชนิดเป็นราที่สามารถอาศัยร่วมกับรากไม้วงศ์ยางได้หลายชนิด (broad host range) นอกจากนี้ยังพบราเอคโตไมคอร์ไรซาที่เป็นราในวงศ์ ~iCortinareaceae~i (กลุ่ม Cortinaroid และ ~iInocybe~i spp.) และราเอคโตไมคอร์ไรซาในวงศ์ ~iSclerodermataceae (Scleroderma~i sp. และ ~iPisolithus~i spp.) ในบางพื้นที่ที่เก็บตัวอย่างด้วย |
| บทคัดย่อ(English) | The family ~iDipterocapaceae~i forms a dominant family in tropical forests. Since the structures of the plants are uniform and their wood is hard, many species have been exploited in general construction. In the last few decades, dipterocarp forests had been overlogged and degraded, thus planting dipterocarps has gained much attention. Dipterocarps are unusual among tropical trees in being associated with ectomycorrhizal fungi. Ectomycorrhizal fungi are the mutually beneficial symbioses of fungi and fine roots, and are responsible for the uptake of nutrients that support the tree growth. The potential use of ectomycorrhiza in reforestation depends upon the knowledge of biological diversity and symbiotic range between these two organisms. Therefore, the species of ectomycorrhizal fungi in the forest have essentially been identified. Prior to development of molecular techniques, the study of symbiotic relationship between these two organisms was difficult because of no simple way to identify each species. Molecular methods have facilitated this study. In this work, indegenous symbiotic fungi in ectomycorrhizae in dry dipterocarp forests were identified by amplification of internal transcribed spacer (ITS) consisting of ITS1, 5.8SrDNA, and ITS2 and a portion of mitochondrial large subunit of ribosomal DNA (mt LrDNA) using PCR technique. The sequences of the PCR products were evaluated to identify the genera of ectomycorrhizae. Thirty eight samples of ectomycorrhizal roots were collected from three dipterocarp forests in the north and north-east of Thailand, ~ii.e~i., Queen Sirikit Botanic Garden in Chiangmai province, Sarawin Natural Park in Maehongson province, Sakaerat Environmental Research Center, and Takrut Rang mountain in Nakornratchasrima province. Phylogenetic analyses and comparison of the DNA sequences from ectomycorrhizae and mushrooms (both in collections and available databases) were performed to identify mycorrhizal fungi. The results revealed that the most abundant of fungi were in group Thelephoroid (~iThelephora~i spp. and Tomentella spp.) and Family ~iRussulaceae~i (~iRussula~i spp., ~iLactarius~i spp., and ~iGymnomyces~i sp.). Some species of these fungi showed broad host range and distributed in all three dry dipterocarp forests. Only few species of Family ~iCortinareaceae~i (Cortinaroid and ~iInocybe~i spp.) and Family ~iSclerodermataceae~i (~iScleroderma~i sp. and ~iPisolithus~i spp.) were also found in some ectomycorrhizal roots. |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ | |
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ | |
| ISBN | |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ | |
| คำสำคัญ | ECTOMYCORRHIZAL FUNGI, ~iDipterocarpaceae~i, DRY DIPTEROCARP FORESTS, INTERNAL TRANSCRIBED SPACER, MITOCHONDRIAL LARGE SUBUNIT RIBOSOMAL DNA, เอคโตไมคอร์ไรซา, ไม้วงศ์ยาง, ป่าเต็งรัง, internal transcribed spacer, Mitochondrial large subunit ribosomal DNA |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง | |
