| รายละเอียดวิทยานิพนธ์ | |
| ชื่อวิทยานิพนธ์ | สิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน :จากจารีตปฏิบัติสู่การปฏิรูปการเมืองไทย COMMUNITY RIGHTS IN NATURAL RESOURCES AND ENVIRONMENTAL MANAGEMENT FORSUSTAINABLE DEVELOPMENT FROM TRADITIONAL PRACTICE TO POLITICAL REFORM INTHAILAND |
| ชื่อนิสิต | สุภาวดี แก้วประดับ Supawadee Kaewpradub |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา | รศ.ดร. ฉันทนา บรรพศิริโชติ หวันแก้ว Asso.Prof. Chantana Banpasirichote, Ph.D. |
| ชื่อสถาบัน | จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. บัณฑิตวิทยาลัย Chulalongkorn University. Bangkok. (Thailand). Graduate School. |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา | วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. รัฐศาสตร์ (การปกครอง) Master. Arts (Government) |
| ปีที่จบการศึกษา | 2546 |
| บทคัดย่อ(ไทย) | การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงเหตุผลที่แนวคิดสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรชุมชนไม่มีผลในทางปฏิบัติ ทั้ง ๆ ที่รัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันได้บัญญัติรับรองสิทธิชุมชนไว้แล้วก็ตาม การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเอกสารและอาศัยการรวบรวมข้อมูลประเด็นปัญหาความขัดแย้งเรื่องสิทธิชุมชนจากกรณีตัวอย่าง สมมติฐานของการศึกษามีว่าอิทธิพลของแนวคิดเรื่องการใช้อำนาจรัฐในการจัดการทรัพยากร และอิทธิพลของแนวทางพัฒนาแบบทุนนิยมเสรีเป็นเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้แนวคิดเรื่องสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไม่ส่งผลต่อการนำไปปฏิบัติ ในการวิเคราะห์ได้อาศัยกรอบแนวคิดและทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง อันได้แก่ แนวคิดเกี่ยวกับสิทธิ แนวคิดการเพิ่มอำนาจและแนวคิดนิเวศวิทยาการเมือง ประกอบกับข้อมูลทางวิชาการ ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าสิทธิชุมชนถูกใช้ในทั้งสองระดับ คือ สิทธิชุมชนในระดับเข้มข้น เป็นสิทธิที่ใช้อ้างถึงการจัดการทรัพยากรที่ยึดโยงอยู่กับหน่วยพื้นที่ ทรัพยากรธรรมชาติ และจารีตประเพณีดังปรากฎในการเคลื่อนไหวกรณีป่าชุมชน สิทธิชุมชนในระดับกว้างเป็นสิทธิที่ใช้อ้างถึงในการเคลื่อนไหวต่อรองกับอำนาจรัฐและทุน โดยไม่ยึดติดกับหน่วยพื้นที่ ทรัพยากรธรรมชาติหรือจารีตประเพณี แต่เป็นอำนาจในการมีส่วนร่วมกำหนดทิศทางการพัฒนา ดังในกรณีการต่อต้านของคนในท้องถิ่นจากการก่อสร้างโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ การใช้สิทธิชุมชนทั้งสองระดับนั้นต้องเผชิญกับอุปสรรคที่สำคัญซึ่งเกี่ยวข้องกับความเข้มข้นของการใช้อำนาจในการบริหารจัดการทรัพยากรที่มีการแข่งขันสูงในกระบวนการและการอนุรักษ์ใช้ประโยชน์ เช่น พื้นที่ป่า และการเร่งรัดการพัฒนาเศรษฐกิจแบบทุนนิยมเสรีในกรณีโครงการขนาดใหญ่ จึงทำให้แนวคิดสิทธิชุมชนไม่ได้รับการสนับสนุนในทางปฏิบัติอุปสรรคดังกล่าวเป็นทั้งปัญหาเชิงแนวคิดและการนำนโยบายไปปฏิบัติ เงื่อนไขในการปฏิบัติของสิทธิชุมชนขึ้นอยู่กับความชัดเจนของการกระจายอำนาจการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารและการมีส่วนร่วมของชุมชนในกระบวนการตัดสินใจในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม |
| บทคัดย่อ(English) | This study attempts to explain the reasons behind the ineffectivenessof the implementation of community rights concept in community resourcemanagement despite recognized by the 1997 Constitution. The study is adocumentary research based on the review of prominent cases of conflictsover the application of community rights concept. The hypothesis of thestudy is that the reason why community rights is not effectivelyimplemented at the present time is based on the prevailing state power overthe management of natural resources and the influence of neo-liberal idea ofdevelopment. The concepts of rights, empowerment, and political ecology areused to provide an analytical framework. The study finds that communityrights are used in two different situations. It is applied comprehensivelyfor the practice of traditional resources management where the community isclosely linked to the common ground resources such as the community forest.In another situation community rights are referred to the right to negotiatewith the state and the corporate. This latter situation does notclearly confined to the physical space or traditional practices of thecommunity but is seen as the rights to participation and to localdetermination against big development schemes designated to be located inthe vicinity of local communities. The application of community rights concepts are constrained byintense use of the state authority in natural resource management where itappears high competition of utilization and conservation such as the forestreserve; and by the acceleration of neo-liberal economic development suchas the large scale projects. These constrains are conflicts in bothideology and practicality. The effectiveness of the implementation of community rights conceptsrelies on the fulfillment of decentralization, information accessibilityand people's participation in decision-making process in environment andnatural resources management. |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ | |
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ | 212 P. |
| ISBN | 974-17-3617-7 |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ | |
| คำสำคัญ | COMMUNITY RIGHTS, RESOURCES AND ENVIRONMENT MANAGEMENT, TRADITIONALPRACTICE, POLITICAL REFORM |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง |
|
