| บทคัดย่อ(ไทย) |
การแพทย์แผนไทยเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านที่เป็นทางเลือกหนึ่งในการดูแลสุขภาพ ของประชาชนที่เริ่มมีบทบาทในสังคมมากขึ้น เนื่องจากปัญหาค่าใช้จ่ายทางการแพทย์ และสาธารณสุขที่เพิ่มมากขึ้น จึงทำให้ปัจจุบันได้มีการผสมผสานการแพทย์แผนไทยเข้าสู่ ระบบบริการสาธารณสุขในระดับอำเภอมากขึ้น การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเปรียบเทียบ ลักษณะทางด้านประชากร ปัจจัยทางด้านสุขภาพ โอกาสในการเข้าถึงบริการและความ พึงพอใจในบริการของผู้มารับบริการแพทย์แผนไทยที่มารับบริการซ้ำ และผู้ที่ไม่กลับ มารับบริการซ้ำในโรงพยาบาลชุมชนของจังหวัดนครสวรรค์ โดยผู้ที่มารับบริการซ้ำเก็บ ข้อมูลจากผู้ที่มารับบริการที่แผนกแพทย์แผนไทยตั้งแต่ครั้งที่ 2 ขึ้นไปในระหว่างวันที่ 1 พ.ย.2541-31 ม.ค.2542 จำนวน 200 ราย ส่วนผู้ที่ไม่กลับมารับบริการซ้ำใช้การ สำรวจจากทะเบียนผู้มารับบริการที่ไม่มาตามนัด และลงเก็บข้อมูลในพื้นที่จำนวน 80 ราย ผลการศึกษาพบว่า ทั้งกลุ่มผู้ที่กลับมารับบริการซ้ำ และไม่กลับมารับบริการซ้ำ ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิงร้อยละ 70.4 และ 70.0 อายุเฉลี่ย 45.43 และ 43.39 ปี จบการ ศึกษาระดับปริญญาตรีร้อยละ 40.0 และ 39.1 สถานภาพสมรสคู่ ร้อยละ 70.0 และ 75.0 ประกอบอาชีพรับราชการ/รัฐวิสาหกิจ ร้อยละ 57.0 และ 56.3 และมีรายได้มากกว่า 10,000 บาท/เดือน ร้อยละ 44.5 และ 48.8 ทั้ง 2 กลุ่มมีความเชื่อว่าสาเหตุของ โรคเกิดจากธรรมชาติร้อยละ 48.0 และ 38.8 มารับบริการโดยมีอาการเจ็บป่วย ร้อยละ 76.0 และ 78.0 และเคยรับการรักษาจากที่อื่นมาก่อนร้อยละ 71.1 และ 57.1 มีความเชื่อมั่นในผลการรักษาร้อยละ 72.5 และ 71.3 ระยะทางในการเดินทางน้อยกว่า 10 กม. ร้อยละ 52.5, 72.5 ระยะเวลาในการเดินทางน้อยกว่า 30 นาที ร้อยละ 89.0, 83.8 มีความสะดวกในการเดินทางมารับบริการร้อยละ 98.0, 96.3 ตัดสินใจ มารับบริการเองไม่มีผู้แนะนำ และคิดว่าค่าบริการมีความเหมาะสมร้อยละ 98.0, 90.0 ในกลุ่มที่มารับบริการซ้ำมีความพึงพอใจในระดับต่ำถึงร้อยละ 50.0 จากการเปรียบเทียบ ระยะทางในการเดินทางมารับบริการ ประสบการณ์ในการรักษา ความเหมาะสมของค่า บริการและความพึงพอใจที่ได้รับจากบริการ ในทั้งสองกลุ่มผู้มารับบริการ พบว่ามีความ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ p-value<0.05 และพบว่าตัวแปรที่ใช้ในการจำแนก กลุ่มผู้ที่กลับมารับบริการซ้ำได้แก่ ความพึงพอใจในคุณภาพบริการ ความเหมาะสมของค่า บริการ ระยะเวลาที่มีอาการเจ็บป่วย และความพึงพอใจในพฤติกรรมผู้ให้บริการ สามารถ ทำนายการกลับมาใช้บริการซ้ำได้ถูกต้องร้อยละ 77.5 จากผลการศึกษาสามารถนำมาใช้ ปรับปรุงงานบริการด้านแพทย์แผนไทย โดยการเพิ่มเจ้าหน้าที่ให้เพียงพอแก่ผู้มารับบริการ ลดต้นทุนการผลิตสมุนไพรเพื่อให้ราคาที่จำหน่ายถูกลงโดยการรณรงค์ให้ปลูกสมุนไพร ในชุมชน และการศึกษาดูงานบริการด่านหน้าเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรมอันไม่พึงประสงค์ ของเจ้าหน้าที่ผู้ให้บริการ เพื่อให้ผู้มารับบริการกลับมาใช้บริการทางแพทย์แผนไทย เพิ่มมากขึ้น |
| บทคัดย่อ(English) |
Thai traditional medicine is local wisdom which is a new choice for the health care of people. This plays an important role in Thai society. According to the increasing cost for curing sickness the theory of Thai traditional medicine has reached the Public Health Care center service system. This research is comparative about population characteristics, health factors, chance to get service and satisfaction with service, and the choice whether or not to return for further service in district hospitals, Nakhonsawan Province. Information about 200 patients who visited a second time for services. was collected over the period of Nov. 1, 1998-Jan.31, 1999 and information about 80 patients who did not return was collected from history cards. According to the research for, both the group of patients who did and did not return for further service, most were female (70.4% and 70.0% respectively), had mean age of 45.43 and 43.39 respectively, had graduated in Bachelor level (40.0% and 39.1 % respectively), were married (70.0% and 75.0% respectively), working as government officers (57.0% and 56.3% respectively) and had income more than 10,000 baht/month (44.5% and 48.8% respectively). Both groups believed that the cause of sickness is from nature (48.0% and 38.38%). Most came for service while having symptoms (76.0% and 78.0%) and used to cured from another health care institute (71.1 % and 57.1 %), and trusted in the result of curing (72.5% and 71.3%). The time for travelling is less than 30 min. (89.0% and 83.8%), the distance travelled is less than 10 kms (52.5% and 72.5%). Patients decided by their own and travelled comfortably to get curing service (98.0% and 90.0%). The group of returning patients had medium level of satisfaction 60.5% while the group of non-returning patients had low satisfaction level 50.0%. The comparation between the distance travelled to get curing service, the experience about getting curing, the suitability of service payment and the satisfaction from getting services in both groups were found to be significantly different at p-value < 0.05. The factors which distinguish the group returning for service are the satisfaction about the quality of service, suitability cost of curing, the length of time of sickness and the satisfaction in the behavior of the officers. These can predict returning for services correctly 77.5%. The results of this research can be used to improve Thai traditional medicine services by adding officers in order to be enough for the patients, reducing the cost of herbal production in order to sell at a low price. Hospitals should promote local production of herbal medicine in the community. Service behaviors of public health officers should be improved so more people will come to receive Thai traditional medicine services. |
