| รายละเอียดวิทยานิพนธ์ | |
| ชื่อวิทยานิพนธ์ | การศึกษากระบวนการทำหัวโขนของศูนย์ฝึกอาชีพศิลปหัตถกรรมเครื่องประดับโขน ชุมชนวัดเทพากร และแนวทางการอนุรักษ์ THE PRODUCTION AND THE CONSERVATION OF KHONS MASKS OF THE OCCUPATION TRAINING CENTER AT WAT TEPAKORN |
| ชื่อนิสิต | เรวดี คงสุวรรณ Ravadee Kongsuwan |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา | อภิญญา บัวสรวง ศศ บ M A พรทิพย์ อุศุภรัตน์ ศศ บ ศศ ม อนันต์ สบฤกษ์ กศ บ กศ ม อภิชาติ ภู่ระหงษ์ ค บ ศศ ม Apinya Buasuang B A M A Pornthip Usaparat B A M A Anan Sobrark B ED M ED Apichat Bong B ED M A |
| ชื่อสถาบัน | มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย Mahidol University. Bangkok (Thailand). Graduate School. |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา | วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. ศิลปศาสตร์ (วัฒนธรรมศึกษา) Master. Arts (Cultural Studies) |
| ปีที่จบการศึกษา | 2544 |
| บทคัดย่อ(ไทย) | หัวโขนเป็นศิลปะไทยที่รวมเอาความสามารถของช่างฝีมือหลายแขนงไว้ด้วยกัน คุณค่าและประโยชน์ของหัวโขนนั้นไม่เป็นแค่เพียงเครื่องสวมศีรษะในการแสดงโขนเท่านั้น หัวโขนยังเป็นงานศิลปะที่ทรงคุณค่าและเป็นเอกลักษณ์ของศิลปะไทยอย่างหนึ่งด้วย อีกทั้ง หัวโขนยังมีความเกี่ยวพันกับคติ ความเชื่อต่าง ๆ ของคนไทยอีกด้วย จากสภาพปัจจุบันที่ สังคมเปลี่ยนแปลงไปนั้น ทำให้กระบวนการทำหัวโขนเปลี่ยนไปด้วย การศึกษากระบวนการทำ หัวโขนและเครื่องประดับของศูนย์ฝึกอาชีพศิลปหัตถกรรมเครื่องประดับโขน ชุมชนวัดเทพากร และแนวทางการอนุรักษ์ เป็นการศึกษากระบวนการสร้างหัวโขนของช่างพื้นบ้านที่ยังมีการทำ อยู่ในปัจจุบัน เพื่อศึกษาถึงการดำเนินงานและการทำหัวโขนของศูนย์ฝึกอาชีพศิลปหัตถกรรม เครื่องประดับโขน ชุมชนวัดเทพากรตลอดจนการเผยแพร่ศิลปะการทำหัวโขนต่อสังคม และ ศึกษาการจัดการเรียนการสอนของศูนย์ฝึกอาชีพฯ เพื่อหาจุดแข็งและจุดอ่อนของการจัดการ อีกทั้งยังได้ศึกษาแนวทางการอนุรักษ์การทำหัวโขน และการเรียนการสอนในสถาบันการศึกษา ของรัฐที่จัดสอนการทำหัวโขน เพื่อหาแนวทางในการพัฒนาจุดแข็งและปรับปรุงจุดอ่อนของ ศูนย์ฝึกอาชีพฯ ผลการศึกษาพบว่าศูนย์ฝึกอาชีพฯ ได้สอนการทำหัวโขนให้แก่บุคคลทั่วไปเปิดโอกาส ให้กับบุคคลทั่วไปได้ฝึกหัด อีกทั้งยังสร้างชื่อเสียงให้กับชุมชนด้วย ส่วนจุดอ่อนของ ศูนย์ฝึกอาชีพฯ นั้น คือการทำหัวโขนที่ขาดความสมดุลย์ของสัดส่วน ซึ่งสืบเนื่องมาจาก ความรู้พื้นฐานของช่างพื้นบ้าน ซึ่งหากปรับปรุงให้ความรู้แก่ช่างพื้นบ้านมากขึ้น ทั้งในเรื่องสัดส่วนพงศ์รามเกียรติ์จะเป็นการพัฒนาช่างพื้นบ้าน การปรับปรุงจุดอ่อน และเสริมจุดแข็งของศูนย์ฝึกอาชีพฯ เพื่อที่จะพัฒนาคุณภาพของงานของศูนย์ฝึกอาชีพฯ ให้มีความสวยงามและยกระดับช่างให้มีความทัดเทียมกับช่างอื่น ๆ ด้วย การทำหัวโขนเป็นตัวอย่างหนึ่งของการศึกษาความเปลี่ยนแปลงของศิลปะไทยหลาย ๆ แขนง เพื่อที่จะได้วางแนวทาง การอนุรักษ์และสืบสานศิลปะไทยแนวต่าง ๆ ที่ถูกต้อง ให้คงอยู่กับสังคมไทยและพัฒนาคุณภาพของช่างฝีมือเพื่อให้ศิลปะไทยคงเอกลักษณ์ แม้ มีการเปลี่ยนแปลงทางสภาพเศรษฐกิจ |
| บทคัดย่อ(English) | The Khon mask is a traditional Thai art form which demonstrates the intelligence and craftsmanship of its artists. The masks not only function as face covers for performances but also represent Thai ritual beliefs. Over time, the masks have evolved along with social and artistic development in Thailand. The purpose for this study of the production and conservation of the Khon Mask at the Craftsmens Training Center at Tepakorn Temple in Bangkok is to observe how Khon masks are produced in the traditional manner and to investigate the strong and weak points of the center. This study also examines how instruction for the production of Khon masks is offered in public institutions. Finally, this study offers suggestions to further strengthen the strong points and to minimize or correct the weak points of the center. The results of this study show that the Craftsmens Training Center has become an important part of the local community by teaching this important artistic craft to the general public. In fact, the center has brought some fame to the area. However, a weak point which was found is that the local craftsmens lack of basic knowledge causes an imbalance in mask sizes compared to the individual performers. Traditionally masks were made for individual performers. Today, the center makes "one size fits all" masks. More knowledge about the Ramayana family and historic methods of production of the Khon mask would minimize or even eliminate this problem. If this problem could be corrected, the quality of the work would improve significantly. The overall outcome would be more beautiful Khon masks and an even higher reputation for the local craftsmen. In fact, improvement in the quality of the masks could elevate these craftsmen to the status of other craftsmen throughout Thailand. Studying the production of Khon masks provides an excellent opportunity to study change and evolution in different Thai arts. By studying this, we can help understand and create procedures to conserve and perpetuate Thai art and its important influence in Thai culture. Further, by focusing on local artists we can concentrate on the real and essential characteristics of this Thai art even when changes or alterations are necessary because of economic situations. |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ | 974-04-0274-7 |
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ | |
| ISBN | 119 P. |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ | |
| คำสำคัญ | KHON MASKS, PRODUCTION OF KHON MASKS, CRAFTSMENS TRAINING CENTER, หัวโขน, การสร้างหัวโขน, ศูนย์ฝึกอาชีพศิลปหัตถกรรมเครื่องประดับโขน |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง | |
