| รายละเอียดวิทยานิพนธ์ | |
| ชื่อวิทยานิพนธ์ | ภาพลักษณ์ท้าวสุรนารีในประวัติศาสตร์ไทย Image of Thao Suranaree in Thai History |
| ชื่อนิสิต | สายพิน แก้วงามประเสริฐ Saipin Kaewngamprasert |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา | ดร สุกัญญา บำรุงสุข |
| ชื่อสถาบัน | มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. บัณฑิตวิทยาลัย Thammasat University. Bangkok (Thailand). Graduate School |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา | วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. ศิลปศาสตร์ (ประวัติศาสตร์) Master. Arts (History) |
| ปีที่จบการศึกษา | 2536 |
| บทคัดย่อ(ไทย) | ภาพลักษณ์ของคุณหญิงโมในปัจจุบันอยู่ในฐานะ วีรสตรี แห่งชาติ โดยมีอนุสาวรีย์เป็นหลักฐานที่ยืนยันความชอบธรรมของ ฐานะนี้ ตลอดจนการผลิตซ้ำของงานเขียนที่กล่าวถึงวีรกรรมของ คุณหญิงโม โดยเฉพาะงานเขียนหรือพระนิพนธ์ที่ให้ความสำคัญกับ บทบาทการต่อสู้ที่นำโดยคุณหญิงโมเป็นพิเศษ ซึ่งการผลิตซ้ำ ของงานเขียนเหล่านี้ มีเงื่อนไขขึ้นอยู่กับบริบททางการเมือง ที่รัฐต้องการใช้ประโยชน์จากวีรกรรมของคุณหญิงโม การปรากฎตัวของอนุสาวรีย์คุณหญิงโม เมื่อ พ.ศ 2477 เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์กบฏบวรเดช เมื่อ พ.ศ 2476 เนื่องจาก ระหว่างเหตุการณ์นี้เมืองนครราชสีมาเป็นฐานที่ตั้งของฝ่ายกบฏ ดังนั้นหลังกบฏ ผู้นำท้องถิ่นจึงจำเป็นต้องสร้างภาพลักษณ์ของ เมืองให้อยู่ในฐานะเมืองของผู้ที่จงรักภักดีต่ออำนาจรัฐที่ส่วนกลาง ผู้นำท้องถิ่นจึงคิดที่จะสร้างอนุสาวรีย์ของคุณหญิงโมขึ้นเพื่อยืนยัน ถึงความจงรักภักดีของเมืองนครราชสีมาที่มีต่อกรุงเทพฯ ขณะ เดียวกันเหตุการณ์นี้ก็ทำให้รัฐตระหนักถึงความจำเป็นที่ต้อง สร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับท้องถิ่น รัฐจึงต้องอนุมัติ ให้สร้างและให้ความสนับสนุนการก่อสร้างจนอนุสาวรีย์นี้เสร็จ เรียบร้อยอย่างรวดเร็ว ในเวลาเพียง 3-4 เดือน แสดง ถึงความจำเป็นอันเร่งด่วนของท้องถิ่นและรัฐที่ต้องการให้ อนุสาวรีย์นี้ปรากฏตัว นอกจากนี้ด้วยเหตุที่อนุสาวรีย์เป็นงาน ศิลปะที่มีความคิดที่ผู้สร้างต้องการจะสื่อสารกับผู้พบเห็นอยู่ด้วย สาร ที่อนุสาวรีย์นี้ต้องการจะสื่อจึงปรากฏให้เห็นในรูปลักษณ์ ของอนุสาวรีย์เช่น ความคิดเกี่ยวกับฐานะที่เท่าเทียบกันระหว่าง ผู้หญิงกับผู้ชาย การต่อสู้ทางการเมืองระหว่างระบอบสมบูรณา- ญาสิทธิราชย์กับระบอบประชาธิปไตย และการสร้างความมั่นคง ให้กับรัฐบาลด้วยการปลุกความคิดชาตินิยมให้เกิดขึ้นกับประชาชน เมื่ออนุสาวรีย์ของคุณหญิงโมเกิดขึ้นแล้วทำให้มีงานเขียน เกี่ยวกับเรื่องนี้เพิ่มมากขึ้นและวีรกรรมถูกทำให้มีความกล้าหาญ มากยิ่งขึ้น อีกทั้งรัฐบาลโดยเฉพาะในสมัยจอมพล ป.พิบูล- สงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มีส่วนผลิตวาทกรรมเรื่อง คุณหญิงโมเพื่อรับใช้อุดมการของรัฐทำให้ภาพลักษณ์ของคุณหญิงโม อยู่ในฐานะวีรสตรีแห่งชาติ ซึ่งเป็นฐานะที่มีความมั่นคงมาก แม้ ภายหลังจะมีงานเขียนที่ท้าทายความีตัวตนของวีรกรรมคุณหญิงโม เกิดขึ้นแล้วก็ตาม แต่ไม่สามารถทำให้ฐานะความเป็นวีรสตรีของ คุณหญิงโมสั่นคลอนลงได้ สื่อให้เห็นว่ากระบวนการผลิตซ้ำวาท- กรรมเรื่องคุณหญิงโมสร้างการรับรู้และยอมรับวีรกรรมนี้อย่าง ฝังลึกอยู่ในใจของคนไทย นอกจากนี้ยังเป็นเพราะพิธีกรรมอัน เกี่ยวเนื่องกับงานฉลองอนุสาวรีย์ที่ถูกผลิตซ้ำเป็นเวลานาน ทำให้คนทั่วไปปฏิบัติต่อคุณหญิงโมประหนึ่ง เทพ หรือ เทพารักษ์ ประจำเมืองมากกว่าที่จะเป็น วีรสตรี แห่งชาติ อย่างไรก็ดีฐานะใหม่นี้ก็มีส่วนเสริมสร้างการ รับรู้เกี่ยวกับวีรกรรมคุณหญิงโมได้เช่นกัน เนื่องจากประชาชน จำนวนมากที่มุ่งสัมผัสกับอนุสาวรีย์คุณหญิงโมด้วยการมา เคารพบูชาบนบานศาลกล่าว พลอยได้มีโอกาสรับรู้ สาร ที่อนุสาวรีย์นี้ต้องการจะสื่อออกมา การที่รัฐและท้องถิ่น ต่างเห็นความจำเป็นของ การสร้างของอนุสาวรีย์คุณหญิงโมแสดงนัยยะว่าวีรกรรม คุณหญิงโมคงเป็นที่รับรู้กันอยู่พอสมควรก่อน พ.ศ 2477 แล้ว ยิ่งไปกว่านั้นกรรมนี้ยังถูกผลิตขึ้นจากบุคคลสำคัญ ของรัฐ ก่อนการปกครองในระบอบประชาธิปไตย คือ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ และพระบาทสมเด็จ พระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว แสดงให้เห็นว่าสมัยสมบูรณาญา- สิทธิราชย์ รัฐได้นำเอาวีรกรรมของคุณหญิงโมมารับใช้อุดม การทางการเมืองของรัฐโดยเฉพาะความพยายามจะสร้าง ความรู้สึกเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ระหว่างส่วนกลางกับหัวเมือง ภาคอีสาน ซึ่งจากการศึกษาพบว่าตัวตนของวีรกรรมคุณหญิงโม ปรากฎตัวครั้งแรกเมื่อ พ.ศ 2412 สมัยรัชกาลที่ 5 ทั้งที่ วีรกรรมของคุณหญิงโมในคราวกบฏเจ้าอนุวงศ์ พ.ศ 2369 นั้น ในเอกสารร่วมสมัยกับเหตุการณ์นี้ไม่ได้กล่าวถึงเลย แต่เมื่อ เรื่องวีรกรรมของคุณหญิงโมถูกผลิตขึ้นในสมัยรัฐสมบูรณาญา- สิทธิราชย์ ทำให้น่าเชื่อว่าวีรกรรมนี้ถูกนำมารับใช้แนวคิด และอุดมการของรัฐเป็นสำคัญ โดยเฉพาะการปลูกฝังความ รู้สึกรักชาติให้เกิดแก่ประชาชน |
| บทคัดย่อ(English) | Not Available |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ | |
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ | |
| ISBN | |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ | |
| คำสำคัญ | |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง |
|
