| ชื่อวิทยานิพนธ์ |
พิธีเสนเฮือนในวิถีชีวิตลาวโซ่ง : กรณีศึกษาตำบลหนองปรง อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี
SAIN-HUEN TRADITIONAL CEREMONY AS THE WAY OF LIFE OF LAO SONGS : A CASE STUDY OF NONG PRONG SUBDISTRICT, KHAO YOI DISTRICT, PETCHABURI PROVINCE |
| ชื่อนิสิต |
ปานทิพย์ คงยิ้มละมัย
Panthip Kongyimlamai |
| ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา |
ชัยวัฒน์ ปัญจพงษ์, Ph.D. (Research Methodology & Statistic in Population Education)ภัททิยา ยิมเรวัต, Ph.D. (Social Anthropology & Ethnology)ศิรวิทย์ กุลโรจนภัทร, ค.ด. (การวัดและการประเมินผล)
Chaiwat Panjapongse, Ph.D. (RESEARCH METHODOLOGY & STATISTIC IN POPULATIONEDUCATION)Pattiya Jimreivat, Ph.D. (SOCIAL ANTHROPOLOGY & ETHNOLOGY)Siravit Koolrojanapat, Ph.D. (MEASUREMENT & EVALUATION) |
| ชื่อสถาบัน |
มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย
Mahidol University. Bangkok (Thailand). Graduate School. |
| ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา |
วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. ศิลปศาสตร์ (ประชากรศึกษา)
Master. Arts (Population Education) |
| ปีที่จบการศึกษา |
2546 |
| บทคัดย่อ(ไทย) |
พิธีเสนเฮือน เป็นพิธีกรรมที่เกิดขึ้นจากคติการนับถือผีบรรพบุรุษของชาวลาวโซ่ง และเป็นพิธีกรรมสำคัญที่ชาวลาวโซ่งยึดถือปฏิบัติสืบต่อกันมาตั้งแต่อดีตจวบจนถึงปัจจุบันในการศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพิธีเสนเฮือนในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงอิทธิพลของพิธีเสนเฮือนที่มีต่อวิถีชีวิตลาวโซ่งปัจจัยที่ทำให้พิธีเสนเฮือนยังคงดำรงอยู่ในปัจจุบัน รวมทั้งเพื่อศึกษาคุณค่าและความสัมพันธ์ของพิธีเสนเฮือนกับประชากรชาวลาวโซ่ง ผลการวิจัยพบว่า การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในพิธีเสนเฮือนมากที่สุด คือ ขั้นตอนการเตรียมงานและอาหาร ที่เป็นเช่นนี้เพราะต้องการประหยัดเวลาด้วยการลดขั้นตอนที่ยุ่งยากลงและใช้บริการการจัดเตรียมอาหารแทน การทำด้วยตนเอง ส่วนที่มีการเปลี่ยนแปลงน้อยที่สุดคือ อาหารที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรม ความเชื่อเรื่องผีบรรพบุรุษ การประกอบพิธีเสนเฮือนและการแต่งกายของเขยและสะใภ้ในครอบครัว อิทธิพลของพิธีเสนเฮือนในปัจจุบันพบในด้านการช่วยอนุรักษ์วัฒนธรรม และการถ่ายทอดภูมิปัญญาของชาวลาวโซ่ง รวมทั้งการเสริมสร้างความสามัคคีและความเป็นปึกแผ่นทั้งในระดับเครือญาติและในระดับชุมชน สำหรับเงื่อนไขสำคัญที่ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของพิธีเสนเฮือนและอิทธิพลของพิธีเสนเฮือน คือ การศึกษานโยบายภาครัฐ อาชีพและวิถีชีวิตแบบชุมชนเมือง ส่วนปัจจัยที่ทำให้พิธีเสนเฮือนยังคงดำรงอยู่ คือ ความเชื่อเรื่องผีบรรพบุรุษที่ฝังรากลึกอยู่ในจิตใจของชาวลาวโซ่งและความสามารถในการทำหน้าที่ของพิธีเสนเฮือนที่สามารถตอบสนองความต้องการของกลุ่มชน ทั้งในระดับปัจเจกบุคคลและระดับสังคม สำหรับแนวโน้มของพิธีเสนเฮือน พบว่า พิธีเสนเฮือนยังคงดำรงอยู่ต่อไปคู่กับสังคมลาวโซ่ง แต่จะมีการนำเอาวัฒนธรรมยุคใหม่เข้ามาประยุกต์ใช้ในพิธีเสนเฮือนเพื่อช่วยอำนวยความสะดวกและพัฒนารูปแบบการประกอบพิธีกรรมให้สอดคล้องกับวิถีชีวิตในอนาคต แต่ยังคงวัตถุประสงค์ดั้งเดิมในการจัดพิธีเสนเฮือน คือ เพื่อแสดงความกตัญญูต่อบรรพบุรุษ และสร้างความสามัคคีในหมู่เครือญาติ |
| บทคัดย่อ(English) |
Sain Huen is a Lao Song ritual born out of a belief in ancestors' spirits andis an important ceremony performed in Lao Song communities from the past to thepresent. The objectives of this qualitative investigation were to find out the ritualin the present time, changes in the influence of the ritual on the Lao Song way oflife, and factors contributing to the present existence of the ritual, and toinvestigate the value and relationship of the ritual with the Lao Song communities. The research findings revealed that most changes took place in the steps inpreparing the ritual and food offerings due to the need to save time and simplifycomplicated steps by using food services instead of preparing it themselves. Theleast changes took place in the foods for the ritual, belief in ancestors' spirits,performances of the ritual, and dressing of in-laws in the family. Regarding presentinfluences on the ritual, it was found that it helped to preserve their culture andpass on their folk wisdom as well as promoting unity and togetherness of relativesaid at the social level. Important conditions contributing to changes and influencesof the ritual were education, government policies, occupation, and urban way of life.Factors contributing to the present existence of the ritual included a deep-rootedbelief in ancestors' spirits and the ability of the ritual to respond to their needsat both an individual and social level. With respect to the future of the ritual, itwas revealed that the ritual would remain with the Lao Song community as long as itexisted with some applications of modern culture to facilitate and develop patternsof the performance of the ceremony according to future ways of life. However, theessence of the ritual would be unchanged, to express gratitude to their ancestors andunify relatives of the clans. |
| ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ |
|
| จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์ |
190 P. |
| ISBN |
974-04-3039-2 |
| สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์ |
|
| คำสำคัญ |
SAIN-HUEN, TRADITIONAL CEREMONY, LAO SONGS, PETCHABURI, พิธีเสนเฮือน, พิธีกรรม, ลาวโซ่ง, เพชรบุรี |
| วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง |
|
