รายละเอียดวิทยานิพนธ์
ชื่อวิทยานิพนธ์ การศึกษาองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านล้านนา : กรณีศึกษาหมอปิ่นแก้ว ตันนวล
THE STUDY OF HEALING KNOWLEDGE OF "LANNA" TRADITIONAL MEDICINE : A CASE STUDY OF DOCTOR PINKAEW TUN-NUAN
ชื่อนิสิต ธวัชชัย เทียนงาม
Thawatchai Thien-Ngam
ชื่ออาจารย์ที่ปรึกษา อ เสาวภา พรสิริพงษ์ ศศ บ สม ม อ พรทิพย์ อุศุภรัตน์ ศศ บ ศศ ม
Saowapa Pornsiripong B A M A Porntip Usuparat B A M A
ชื่อสถาบัน มหาวิทยาลัยมหิดล. บัณฑิตวิทยาลัย
Mahidol University. Bangkok (Thailand). Graduate School.
ระดับปริญญาและรายละเอียดสาขาวิชา วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. ศิลปศาสตร์ (วัฒนธรรมศึกษา)
Master. Arts (Cultural Studies)
ปีที่จบการศึกษา 2542
บทคัดย่อ(ไทย) การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารวบรวมองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้าน ล้านนา และศึกษาปัจจัยที่มีส่วนหล่อหลอมองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านล้านนา โดยศึกษา ผ่านหมอปิ่นแก้ว ตันนวล หมอพื้นบ้านล้านนา อำเภอแม่แตง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการศึกษา ในเชิงมานุษยวิทยาการแพทย์ ใช้รูปแบบวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสำรวจ การสังเกตการณ์ การสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการ และการสัมภาษณ์ระดับลึก ใช้เวลาในการเก็บข้อมูล 6 เดือน ตั้งแต่พฤศจิกายน 2540 ถึงเมษายน 2541 ผลการศึกษาพบว่าองค์ความรู้ทางการแพทย์พื้นบ้านล้านนาของหมอปิ่นแก้ว ตันนวล เชื่อว่า ร่างกายประกอบด้วยธาตุและส่วนประกอบของธาตุ ส่วนสาเหตุของการเกิดโรค มีทั้งสาเหตุจาก ธรรมชาติและสาเหตุจากสิ่งเหนือธรรมชาติ โรคที่มีสาเหตุจากธรรมชาติเกิดจากเชื้อขาง ซึ่งเป็น สาเหตุของการเกิดโรค และหมอยังใช้เชื้อขางในการอธิบายโรค การเกิดโรคที่มีสาเหตุจากสิ่ง เหนือธรรมชาติเกิดจากผีทำ การใช้คาถาอาคม ทำผิดขนบธรรมเนียมประเพณี ขวัญหายเคราะห์ หรือชะตาตกอยู่ในช่วงเคราะห์ร้าย และเป็นไปตามกฎแห่งกรรมหรือกรรมเก่า วิธีการรักษาโรค ตามทฤษฎีมีหลายรูปแบบ เช่น การหลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้โรครุนแรงขึ้น การใช้ยา การรับประทาน อาหารที่เหมาะสม การใช้กิจกรรมต่างๆ (เช่น การนวด การออกกำลังกาย) การใช้เวทมนตร์ หรือคาถาอาคม และการประกอบพิธีกรรม ปัจจัยที่มีส่วนหล่อหลอมองค์ความรู้ทางการแพทย์ของหมอปิ่นแก้ว ตันนวล มี 2 ปัจจัย คือ (1) ปัจจัยภายใน ได้แก่ การเกิดในตระกูลหมอพื้นบ้าน การมีโอกาสได้ใช้องค์ความรู้อย่าง ต่อเนื่อง และ (2) ปัจจัยภายนอก ได้แก่ การได้มีโอกาสพบปะนักวิชาการกลุ่มต่างๆ ทำให้ สามารถปรับองค์ความรู้ให้เหมาะสมกับสถานการณ์แบบแผนของโรคที่เปลี่ยนแปลงไป
บทคัดย่อ(English) The purpose of this research is to study the knowledge of healing, and the factors contributing to this knowledge of Doctor Pinkaew Tun-nuan, a Lanna folk healer residing in Maetang, Chiangmai. It was an anthropological study, using qualitative research, conducted through survey, informal interviews, intensive interviews and participatory observation. Time used for information collection was about six months, from November 1997 to April 1998. This study concludes that the healing knowledge of Doctor Pinkaew Tun-nuan is based on the understanding that the body is a combination of elements and components. The doctor perceived that disease was caused by both natural and supernatural acts. The doctor explained that the cause of natural disease can be explained through the symbol "Kang". Causes of supernatural illness included the use of magic, actions by spirits, violating traditions, "soul loss", and fate (Karmic causes). Methods of therapy included avoiding factors that aggravate the diseases, using herb medicine, eating good food, massage, excercise, and using magic and ceremonies. There are two kinds of the factors that contribute to the healing knowledge of Doctor Pinkaew Tun-nuan : (1) interior factors, such as birth in a family with a tradition of folk healing, and chances to use and develop knowledge; (2) exterior factors such as chances to meet many people and other kinds of healing professionals to develop and adjust medical knowledge in order to adapt to the changing disease conditions of patients. These factors contribute to a doctors knowledge of disease progression, and new disease situation.
ภาษาที่ใช้เขียนวิทยานิพนธ์ 974-662-776-7
จำนวนหน้าของวิทยานิพนธ์
ISBN 199 P.
สถานที่จัดเก็บวิทยานิพนธ์
คำสำคัญ KNOWLEDGE, LANNA TRADITIONAL MEDICINE, DOCTOR PINKAEW TUN-NUAN, องค์ความรู้, การแพทย์พื้นบ้านล้านนา, หมอปิ่นแก้ว ตันนวล
วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง




เว็บไซต์นี้ใช้งานคุกกี้ ในการใช้งานสามารถใช้งานเว็บไซต์อย่างต่อเนื่องและมีประสิทธิภาพ
เว็บไซต์นี้จะมีเก็บค่าคุกกี้ เพื่อให้การใช้งานเว็บไซต์ของท่านเป็นไปอย่างความราบรื่นและเป็นส่วนตัวมากขึ้น จึงขอให้ท่านรับรองว่าท่านได้อ่านและทำความเข้าใจนโยบายการใช้งานคุกกี้
Accept
นโยบายการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล | ข้อกำหนดและนโยบายการให้บริการเว็บไซต์
© 2009 ฝ่ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ All Rights Reserved.